Downburst Nedir?

Kullanıcı avatarı
hadronx
Mesaj Panosu Yöneticisi
Mesajlar: 583
Kayıt: 09 Nis 2015, 16:52
Edilen  Teşekkür Sayısı: 17 kere
Alınan Teşekkür Sayısı: 26 kere

Downburst Nedir?

Mesaj gönderen hadronx »

“Downburst” kısacası aşağı patlama demektir. Bu meteorolojik hadise şiddetli yağmur, dolu, yıldırım, şimşek vakıaları oluşturabilen, normal şartların tersine aşağı yöne doğru ivme alan ve yerde yanlara saçılan çok kuvvetli hava hareketidir.
Downburst 1.jpg
Downburst 1.jpg (67.42 KiB) 1078 kere görüntülendi
Ülkemizde 2-3 gündür meydana gelen fırtına haberlerine bakıldığında bazı illerimizde downburst benzeri olayların yaşandığını görüyoruz.

İngilizce bir terim olan ‘downburst’ aşağıda yaşanan hava patlaması manasına geliyor. Terim bu hava olayını pek çarpıcı bir şekilde açıklıyor çünkü yaşanan bu hava olayında havada çarpışan iki hava kütlesi zemine doğru hareket ederek tıpkı atomik bir bomba gibi yıkım meydana getiriyor.
Downburst sık sık kasırgalarla ve ülkemizde pek rastlanmayan tornadolarla karıştırılır.

Downburst tüm fırtına ve yıkıcı hava olaylarından daha farklı kimi zaman da daha yıkıcı niteliklere sahiptir. Diğer hava olaylarında çoğunlukla meydana gelen hava olayı fırtına ve kısmen yağmur taşırken downburst olayında kombine bir şekilde hava sıcaklığının aniden -60 derecelere kadar düşmesi yumruk büyüklüğünde dolu tanelerinin yağmasına ve binlerce metreküp suyun dakikalar içinde boşalmasına sebep olarak yer altı ve yer üstü su tahliye şebekelerinin devre dışı kalmasına yol açar. Bütün bunların yanı sıra hızı saate 165 mile çıkan olağanüstü rüzgarlar adeta önüne çıkan her şeyi yerinden söker.

Burada meydana gelen rüzgarların niteliği downburstu diğer yıkıcı hava olaylarından ayırır. Diğer şiddetli rüzgarlarda fırtına hortum şeklinde önüne çıkan cisimleri sağa sola sürükleyerek yerinden söker ve cisimler etrafta dağınık bir şekilde savrulmuş olarak hasar görür. Downburst da ise meydana gelen şiddetli fırtına tıpkı bir makas gibi nesneleri düz olarak etkileyerek lineer bir doğrultuda hasara uğratır, nitekim downburst sonrası zarara uğramış ağaç resimlerine bakıldığında bu ağaçların belirli bir yöne doğru yattığı gözlemlenir.

Downburst, çok sıcak hava kütlesiyle çok soğuk hava kütlesinin çarpışması sonucunda meydana gelmektedir. “Downburst” olarak adlandırılan bu meteorolojik hadise, kasırga boyutunda hasarlar doğurabilmektedir. Etkisi bu sebeple tehlikeli boyutlardadır.

Bu meteorolojik hadisede, hızla yere çöken hava yere çarpmasıyla birlikte daha fazla gidemeyeceği için aynı hızla yanlara doğru yön alır. İstanbul’da 27 Temmuz 2017 dolu felaketinde yaşanan hadise bu şekildeydi. Yer seviyesinde gerçekleşen şiddetli yatay rüzgarlarla büyük dolu tanelerini adeta bir mermi gibi insanlara, araçlara, evlere savurdu…


27 Temmuz 2017 de ne olmuştu?

İstanbul’da 27 Temmuz Perşembe günü meteorolojik açıdan çok şiddetli hadiseler yaşandı. Yaklaşık 10 kilometre kalınlığındaki süper hücre bulut kütlesi İstanbul’da gündüz vakti gece karanlığının yaşanmasına neden oldu. Ayrıca sıcak hava ile -60 derecelik bu bulut kütlesinin çarpışması şiddetli ve büyük taneli doluya neden oldu. İstanbul’da havanın kararması, ani fırtına, kuvvetli yağmur, dolu, şimşek, yıldırımın bir arada olduğu çok ender görülen “downburst” olarak adlandırılan meteorolojik hadise gerçekleşti.



Downburst iki kategoriye ayrılır. Mikroburst ve Makroburst

Mikroburst: Dikey yönlü yükselip soğuk havanın etkisiyle aşağı inen havanın iniş borusunun çapı 4 km veya daha az ise mikroburst denir. Mikroburstta yıkıcı rüzgarlar iki buçuk millik bir yarı çapta etki gösterir ve oluşan rüzgarların hızı saate 168 mile kadar çıkar. Mikroburstlar 5-15 dakika arasında etkili olur.

Makroburst:Oluşan hava borusunun çapı 4 km’den daha büyüktür. Makroburstlar, 5 ila 30 dakika sürer, iki buçuk kilometreyi aşan etki alanı ve saate 134 gibi bir hıza ulaşabilir.
Makroburstlar etki alanının genişliği ve uzun sürmesi nedeniyle beraberinde birçok kasırgayı da getirir.

Downburst sırasında meydana gelen rüzgarları yıkıcı hale getiren olay, aniden yükselerek yukarıdaki soğuk havanın etkisiyle ağırlaşan nemli havanın yüksek bir basınç altında yere inmesi ve bu inme sırasında adeta bir namludan geçercesine yuvarlanarak gelmesidir. Yuvarlanarak gelen hava gittikçe sıkışır ve sıkıştıkça da hızlanır.



Cevapla

“NE NEDİR” sayfasına dön